Vier wegen naar vreugde en geluk

Emotie experts Paul Ekman en Wallace Friesen noemen vier wegen naar vreugde en geluk die wij kunnen bewandelen. Respectievelijk zijn dat het pad van plezier-gevende ervaringen; de weg van opwinding; de laan van opluchting en de straat van zelfkennis.

Het eerste pad is het pad van plezier en lust-gevende ervaringen. Ekman en Friesen gebruiken  voor positieve lichamelijke gewaarwordingen specifiek de term plezier. Dit plezier is het tegenovergestelde van de lichamelijke gewaarwording van pijn. Vaak voel je je al gelukkig bij het vooruitzicht op een plezier-gevende ervaringen.

De weg van opwinding

Als tweede weg naar vreugde en geluk noemen Ekman en Friesen opwinding . Opwinding is het tegenovergestelde van verveling. Je raakt opgewonden wanneer iets de belangstelling wekt. Je kunt ook gelukkig zijn door het vooruitzicht dat er iets opwindends gaat gebeuren, vooral als daarmee een eind komt aan een toestand van verveling. Ook na de opwinding is men vaak nog gelukkig.

De laan van opluchting

De derde weg van geluk is opluchting . Als er aan pijn een einde komt, is men meestal gelukkig. Dit geldt ook voor eindelijk kunnen drinken bij grote dorst of eindelijk kunnen eten bij grote honger. Als je niet langer bang bent, als de spanning voorbij is, als verdriet eindigt, voelen we ons meestal gelukkig. Het is het geluk van de opluchting.

Geluk kan ook verbonden zijn met de voldoening iets bereikt te hebben en de opluchting dat dit gelukt is, bijvoorbeeld het halen van een moeilijk examen.

De straat van zelfkennis

De vierde weg naar geluk is versterking van het zelfbeeld . Ervaringen of gebeurtenissen die een gunstig zelfbeeld bevestigen of versterken, stemmen meestal gelukkig. Dat geldt ook voor ervaringen die leiden tot meer zelfkennis of voor het krijgen van erkenning en waardering van anderen, bijvoorbeeld wanneer iemand je vertelt dat je goed werk hebt geleverd.

Erkenning, vriendschap en waardering van anderen geven de meeste mensen een gevoel van vreugde en geluk. Het is niet het soort geluk waarbij je in lachen uitbarst, maar meer een milde of glimlachende vorm van geluk.

Welke wegen naar geluk heb jij bewandeld? Heb je een favoriete route?

opkoers_zomercoach

Top 5 coachvragen

Coaching wordt vooral ingezet op de thema’s groei, balans en relaties. Dat blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO).  De top vijf van coachvragen  bestaat voornamelijk uit werkgerelateerde thema’s.

Top 5 coachvragen

  1. Zelfontplooiing
  2. Leef balans
  3. Samenwerken
  4. Loopbaan
  5. Stress

1. Zelfontplooiing

Zelfontplooiing gaat over het vergroten van zelfkennis,  het ontwikkelen van persoonlijke kwaliteiten en vaardigheden, zodat je beter wordt als professional en jij jezelf ook beter gaat snappen.

Er zijn allerlei gebieden om jezelf op te ontwikkelen manieren om jezelf te ontwikkelen.  Het is belangrijk om jezelf te blijven uitdagen, jezelf scherp en flexibel te houden.

Blijf  nieuwe dingen leren. Gewoon om je brein lenig te en soepel te houden. Leren is te vergelijken met sporten: net zoals je spieren sterker worden door te trainen, gaan je hersenen effectiever functioneren het leren van nieuwe dingen.

Wil jij zelfkennis vergroten, belemmerende patronen doorbreken en jezelf ontwikkelen? De Zomercoach helpt je graag verder!

2. Leefbalans

Leefbalans draait heel simpel om de juiste verhouding inspanning en ontspanning. Hier worstelen de meeste mensen mee. Het is de uitdaging om ambities in werk & carrière te verenigen met wat er voor jou toe doet op de andere levensgebieden -relaties, ouderschap, gezondheid, ontspanning en spiritualiteit-.

Ben jij op zoek naar meer balans in werk en leven ? De Zomercoach helpt je graag verder!

3. Samenwerken

Effectief kunnen samenwerken en goed kunnen omgaan met andere mensen is belangrijk om werkplezier te beleven maar ook om succesvol te zijn. Het vermogen tot samenwerken hangt in belangrijke mate samen met sociale vaardigheden.

Sociale vaardigheden

Samenwerken en sociale vaardigheden gaan hand in hand. Wat zijn de drie belangrijkste sociale vaardigheden?

  • Assertiviteit: Kun je zowel je eigen belang in het oog houden als dat van anderen? Vaak zie je dat mensen heel goed voor zichzelf zorgen zonder daarbij rekening te houden met de ander of zie je juist dat mensen het belang van de ander belangrijker maken, ten koste van zichzelf.
  • Invloed uitoefenen: Hoe creëer je draagvlak voor je plannen, overtuig je anderen van jouw standpunt en zorg je ervoor dat je gehoord wordt? Wil je iets van de ander gedaan krijgen dan is het zaak om te overtuigen en te beïnvloeden.
  • Omgaan met conflicten: Wat is jouw manier om fysiek én verbaal te ‘vechten’? Welke stijlen beheers je? We krijgen allemaal te maken met meningsverschillen, ruzies en conflicten. En bijna niemand vind het leuk. Wist je dat conflicten op het werk een van de belangrijkste oorzaken van verzuim en arbeidsongeschiktheid is? Jaarlijks melden 90.000 mensen zich ziek melden door een conflict op het werk.

Wil jij je samenwerkingskracht en je sociale vaardigheden ontwikkelen? De Zomercoach helpt je graag verder!

Test: Hoe scoor jij op de schaal van teamspeler?

Als je jezelf zou moeten beoordelen op de schaal van Teamspeler, welk cijfer geef je jezelf?

0. Samenwerken vind ik niks & ga ik ook nooit doen

2. Ik ben niet al te positief over mijn collega’s, ik ventileer mijn onvrede..en ja…er zijn best vaak conflicten

3. Ik doe wat er van me wordt verwacht, hou me op de achtergrond en ik sluit me graag aan bij de meerderheid

4. Ik hou zowel mijn eigenbelang als het belang van de groep voor ogen, deel relevante info en praat mijn teamleden altijd bij

5. Ik ben altijd positief over mijn collega’s, ik help collega’s om te excelleren, deel wat ik aan ze waardeer, luister naar tips van een collega, en ik krijg en geef ontvang feedback. Together Everybody Achieves More is mijn motto.

Wil jij een betere teamspeler worden? De zomercoach helpt je graag verder!

4. Loopbaan

De loopbaan gaat over de weg die iemand bewandeld in werk. Het begint met de allereerste start op de arbeidsmarkt en eindigt als je definitief stopt met werken. In de tussentijd bewandelen we het carrièrepad en ontwikkelen we ons als mens en als professional. Binnen het thema loopbaan draait het om vragen als ‘zit ik nog op de goede plek?’ ‘worden mijn talenten en kwaliteiten voldoende aangesproken?’ ‘welke volgende stap wil ik zetten?’.

Ben je toe aan beweging op je carrièrepad? De Zomercoach kan helpen!

5. Stress

Stress is een vorm van mentale of emotionele spanning die zich via het lichaam uit.  Een hele natuurlijke reactie die ongezond wordt als het een permanente staat van zijn wordt. Het draait hierbij om evenwicht tussen draagkracht en draaglast.

Draagkracht is wat je aan kunt en draaglast is dat wat je in het leven hebt te doen en wat je op je bordje krijgt. Als de balans doorslaat naar meer last dan kracht dan ontstaat van stress.

Om draagkracht te vergroten en op een effectieve manier om te gaan met uitdagingen, veranderingen, lastige situaties is mentale veerkracht een sleutelkwaliteit.

Heb je last van stress? De zomercoach kan helpen! 

de Uitnodiging

Het interesseert me niet wat je doet voor de kost;

Ik wil weten waar je naar hunkert; en of je ervan durft te dromen het verlangen van je hart te vervullen.

Het interesseert me niet hoe oud je bent; ik wil weten of je het risico neemt voor gek te staan voor liefde, voor je dromen, voor het avontuur van levend zijn.

Het interesseert me niet wat je allemaal dwarszit; ik wil weten of je contact hebt gemaakt met de kern van je eigen verdriet. Of je bent geopend door de teleurstellingen van het leven; of je bent verschrompeld, je hebt afgesloten, uit angst voor de pijn.

Ik wil weten of je pijn kunt verdragen; van mij en van jezelf, zonder weg te stoppen, vast te bijten.

Ik wil weten of je plezier kunt verdragen van mij en van jezelf, of je kunt dansen met overgave, extase toe kunt laten tot in de toppen van je vingers en je tenen, zonder te manen tot voorzichtigheid, tot realisme, of ons te herinneren aan menselijke beperkingen.

Het interesseert me niet of het verhaal dat je vertelt waar is, ik wil weten of je een ander kunt teleurstellen om eerlijk te zijn naar jezelf; of je verdenking van verraad kunt verdragen, zonder verraad te plegen aan je ziel.

Ik wil weten of je trouw kunt zijn, en dus te vertrouwen.

Ik wil weten of je schoonheid kunt zien, ook als niet iedere dag even mooi is; en of je jouw leven kunt herleiden tot haar bron.

Ik wil weten of je met falen kunt leven, het jouwe en het mijne, en nog aan de rand van het meer kunt staan, en JA kunt roepen tegen de zilveren gloed van de volle maan.

Het interesseert me niet waar je woont of hoeveel geld je bezit.

Ik wil weten of je na een nacht vol verdriet en vertwijfeling, moe en gekneusd tot op het bot, kunt opstaan en doet wat gedaan moet worden voor de kinderen.

Het interesseert me niet wie je bent of waar je vandaan komt; Ik wil weten of je naast me zult staan als het er echt op aan komt en niet terug zult deinzen.

Het interesseert me niet wáár of wàt of met wìe je gestudeerd hebt; ik wil weten wat er van je overblijft als al het andere wegvalt.

Ik wil weten of je alleen kunt zijn met jezelf; en of je werkelijk waardeert wat je gezelschap houdt in lege momenten.

Gedicht van Oriah Mountain Dreamer (Indiaanse stamoudste)

Drie lagen van gevoelens

Gevoel is een belangrijke ingang tot zelfonderzoek, bewustwording en persoonlijke groei. We onderscheiden drie lagen van gevoelens: fysieke gevoelens, emotionele gevoelens en menselijke waarden.

Lichamelijke gevoelens

Op lichamelijk niveau ervaren we gevoelens van lust en onlust: denk aan jeuk, pijn, honger, dorst, koud, warm, moeten plassen of zin in seks. Onbevredigde behoeften kunnen leiden tot lichamelijke onlustgevoelens, zoals duizeligheid of pijn in je buik. Het bevredigen van die behoeften leidt vervolgens tot lichamelijke lustgevoelens en tot ontspanning.

Emotionele gevoelens: de vier B’s

We zijn allemaal toegerust met een set basis-emoties: Blij, Bang, Bedroefd, Boos. Alle andere, meer complexe gevoelens worden hieruit samengesteld. Als we emotioneel zijn vernauwt onze aandacht en ons denken zich. De emoties hebben als primaire functie om te zorgen dat we overleven!

Boos: we reageren met boosheid als we worden belemmerd in het bereiken van ons doel. Deze emotie heeft als primaire functie om belemmeringen op te heffen.

Bedroefd: bedroefdheid of teleurstelling is een reactie op een verlies.

Bang: angst verschijnt als we ons bedreigd voelen en stelt ons in staat om te vluchten, te vechten of te bevriezen.

  1. Vluchten: ontsnappen aan de bedreiging en daarmee overleven
  2. Vechten: agressie waarmee we de ander bang kunnen maken
  3. Bevriezen: de shocktoestand als vechten of vluchten geen zin heeft. Blokkeren, mond vol tanden, black out.

Waarden gevoelens

We kennen ook gevoelens waar je niet perse woorden aan hoeft te geven, zoals liefde, eerlijkheid, schoonheid, betrokkenheid, openheid, vrijheid. Je kunt deze gevoelens delen, maar je kan ze ook in stilte beleven. Dit noemen we onze waarden.

Denk maar eens terug aan iets of iemand waardoor je je heel goed voelt…. Iemand van wie je houdt…. Een hele fijn herinnering…, een prachtig uitzicht…, een prachtige ervaring….. Laat het gevoel dat erbij hoort opkomen….. Laat ook de beelden toe, geluiden, geuren, beleef het weer helemaal…..  En laat nu vanuit dit gevoel een kernwoord opkomen. Noem het woord.

Dit is een van jouw waarden. Waarden zijn subtielere gevoelens dan emoties, ze hebben een ‘hogere trilling’. Het zijn vaak gevoelens van het hart, terwijl emoties vaker in de buik beginnen. Deze gevoelens, zijn de hogere gevoelens en alleen mensen kennen ze.

Komt jouw tijdsbesteding overeen met wat er voor jou toe doet? Ontdek het nu

Dit moment  is ons gegeven, hoe geef je daar invulling aan? Willen we doen wat werkelijk belangrijk voor ons is, dan is het zaak om bewust te kiezen. Een dag bestaat uit vierentwintig uur, een jaar heeft driehonderdvijfenzestig dagen. Hoe lang wij leven weten we niet, maar dat we dood is zeker. De oefening ‘tijdcirkel’ helpt je om inzicht te krijgen of jouw tijdsbesteding overeenkomt met wat er voor jou werkelijk toe doet.
  • Neem een groot vel papier en teken een cirkel.
  • Waar wil jij je tijd op een dag het liefste aan besteden?
  • Bedenk hiervoor categorieën, bijvoorbeeld werk, geliefde, vrienden, sporten, lezen, mediteren of huishouden.
  • Verdeel de tijdcirkel nu in de taartpunten
  • Welk stuk van de taart wil je in je ideale leven besteden aan elk van deze categorieën?
  • Je hebt nu je ideale tijdcirkel gemaakt
  • Teken nu opnieuw een cirkel. Verdeel de taart nu zoals je je dagelijks leven in de werkelijkheid vormgeeft.
  • Vergelijk de cirkels met elkaar: wat valt je op?

Levenswaarden model Schwartz

De Israelische psycholoog Shalom Schwartz ontwikkelde in de jaren negentig zijn theorie ‘of basic human values’. Hij definieert waarden als “motiverende doelen  die dienen als leidende principes in het leven van een persoon”.  De theorie van Schwartz bevat basiswaarden die mensen in verschillende culturen over de hele wereld herkennen.

10 waardentypen van Schwartz

  • Macht: de waarde van macht in het leven, controle over mensen of middelen
  • Prestatie: de waarde om dingen te bereiken en persoonlijk succes te boeken
  • Hedonisme: de waarde om te genieten in het leven & plezier te hebben
  • Prikkels: de waarde van een spannend en uitdagend leven
  • Zelfbepaling: de waarde om zelf je richting te bepalen, nieuwsgierigheid, zelfrespect
  • Universalisme: de waarde van wijsheid en openheid
  • Altruisme: de waarde om anderen te helpen
  • Traditie: de waarde om te hechten aan traditie
  • Conformiteit: de waarde om te hechten aan conformiteit, te voldoen aan sociale verwachtingen
  • Veiligheid: de waarde voor veiligheid in je leven

Vier dimensies

Deze waarden uit het Schwartz-waarden model zijn vervolgens te clusteren in vier verschillende dimensies:

  1. Openstaan voor verandering (Hedonisme, Prikkels, Zelfbepaling)
  2. Boven jezelf uitstijgen (Universalisme, Altruisme)
  3. Behoudend zijn (Conformiteit, Traditie, Veiligheid)
  4. Jezelf verbeteren (Hedonisme, Prestatie, Macht)

Drie universele behoeften

In de vorm van bewust gestelde doelen zijn waarden reacties op drie universele behoeften waarmee ieder mens en iedere gemeenschap mee te maken krijgt:

  1. de behoeften van individuen als biologische organismen
  2. de vereisten voor  gecoördineerde sociale interactie
  3. de vereisten voor het goed functioneren en overleven van sociale groepen.

Meer lezen:

file:///C:/Users/Dell/Downloads/waardenengelukVerkerk.pdf

http://essay.utwente.nl/58804/2/scriptie_J_Kleyweg.pdf

De waardetheorie van Rokeach

“Een waarde is een duurzame opvatting dat een bepaalde gedragswijze of uiteindelijke bestaanstoestand persoonlijk of sociaal te verkiezen valt boven een tegengestelde gedragswijze of uiteindelijke bestaanstoestand‟.

In 1973 kwam het boek The Nature of Human Values van de Amerikaan Milton Rokeach uit. Hierin wordt zijn uitgebreide onderzoek naar waarden beschreven. Het waardeonderzoek van Rokeach leidde tot de ontwikkeling van de Rokeach Value Survey. Dit is een alfabetisch geordende vragenlijst met daarin 36 items: 18 eindwaarden en 18 instrumentele waarden.

Met eindwaarden worden eindstadia bedoeld die mensen hopen te bereiken in het leven. Ze verwijzen naar een einddoel in het waardepatroon. Met instrumentele waarden worden de eigenschappen bedoeld, die mensen helpen om de eindwaarden te realiseren.

De waarden uit de Rokeach Value Survey

Instrumentele waarden Eindwaarden
Hard werkend Comfortabel leven
Open Gelijkheid
Competent Opwindend leven
Netjes Het gezin
Moedig Vrijheid
Vergevingsgezind Geluk
Behulpzaam Innerlijke harmonie
Eerlijk, oprecht Liefde en seksualiteit
Creatief Nationale veiligheid
Onafhankelijk Plezier
Intellectueel Verlossing
Logisch, consistent Zelfrespect
Liefdevol Prestatie
Vrolijk Erkenning, status
Gehoorzaam Ware vriendschap
Beleefd Wijsheid
Verantwoordelijk Wereldvrede
Gedisciplineerd Schoonheid

Later onderzoek toonde aan dat acht instrumentele waarden van de RVS -creatief, intellectueel, open, logisch, moedig, hard werkend, competent en onafhankelijk- individuele prestatiegerichte waarden representeerden.

Tien andere instrumentele waarden -gedisciplineerd, verantwoordelijk, gehoorzaam, netjes, behulpzaam, beleefd, eerlijk, vrolijk, liefdevol en vergevingsgezind- reflecteerden collectivistische waarden.

De indeling in individualistisch versus collectivistisch kon ook gemaakt worden voor de eindwaarden.

Een opwindend leven, een comfortabel leven, plezier, prestatie, erkenning, geluk en zelfrespect kun je definiëren als individuele prestatiegerichte waarden.

Tien andere eindwaarden -liefde en seksualiteit, ware vriendschap, het gezin, wijsheid, innerlijke harmonie, verlossing, vrijheid, gelijkheid, wereldvrede en nationale veiligheid- toonden collectivistisch verwantschap. De laatste waarde, schoonheid, werd tussen de twee dimensies gepositioneerd.